آوای مرز / سارا طاهری : ارومیه را خیلی‌ها با دریاچه مشهورش می‌شناسند؛ دریاچه‌ای که نامش با هویت طبیعی شمال غرب ایران گره خورده است. اما این شهر، در کنار جاذبه‌های طبیعی و پیشینه فرهنگی‌اش، یک ظرفیت مهم دیگر هم دارد؛ در کیلومتر دوم جاده سلماس، مجتمع آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه قرار دارد؛ مجموعه‌ای که فعالیت آموزشی خود را در سال ۱۳۶۷ و با پذیرش دانشجو در سه رشته آغاز کرد؛ دکتری حرفه‌ای دامپزشکی، کارشناسی اقتصاد بازرگانی و کارشناسی فیزیک کاربردی. شروع کار دانشگاه با همین سه رشته، نقطه آغاز مسیری بود که به‌تدریج حوزه‌های متنوع‌تری از آموزش عالی را در بر گرفت و امروز به مجموعه‌ای با ۱۹۳ رشته تحصیلی و بیش از ۱۷ هزار دانشجو رسیده است. تنوع ۱۹۳ رشته تحصیلی، امکان انتخاب مسیر‌های متفاوت علمی و تخصصی را برای داوطلبان فراهم کرده است؛ از رشته‌های فنی و مهندسی و علوم پایه تا حقوق، مدیریت، علوم‌انسانی، پزشکی و دامپزشکی. این گستردگی آموزشی در ساختار ۱۱ دانشکده دانشگاه دیده می‌شود. دانشکده هوش مصنوعی و فناوری‌های اجتماعی پیشرفت، فنی و مهندسی، توسعه فناوری و کارآفرینی، علوم پایه، حقوق، علوم‌انسانی، مدیریت و حسابداری، تعلیم‌وتربیت اسلامی، پزشکی، علوم پزشکی و دامپزشکی، حوزه‌های مختلف آموزشی را پوشش می‌دهند. حضور دانشکده هوش مصنوعی و فناوری‌های اجتماعی پیشرفت در کنار دانشکده‌های تخصصی و باسابقه، نشان‌دهنده تنوع موضوعات آموزشی و توجه به حوزه‌های نوظهور در کنار رشته‌های کلاسیک دانشگاهی است. پشتوانه این ساختار، ۲۲۰ عضو هیئت‌علمی تمام‌وقت و وابسته و ۲۰۰ دستیار آموزشی است. چنین ترکیبی از نیرو‌های علمی و آموزشی، ظرفیت لازم برای ارائه دروس تخصصی، فعالیت‌های پژوهشی و پیونددادن مباحث نظری با نیاز‌های عملی رشته‌ها را فراهم می‌کند.
مسیر ورود به بازار کار از دوران تحصیل آغاز می‌شود
یکی از دغدغه‌های اصلی داوطلبان و خانواده‌ها، آینده شغلی پس از فارغ‌التحصیلی است. انتخاب رشته زمانی معنای روشن‌تری پیدا می‌کند که دانشجو بتواند در کنار یادگیری مباحث علمی با فضای واقعی کار نیز آشنا شود. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه با اجرای طرح پویش، تلاش کرده است این فاصله را کاهش دهد و ارتباط میان آموزش دانشگاهی و محیط کسب‌وکار را از دوران تحصیل شکل دهد.
در قالب این طرح تاکنون برای ۳۶۰۰ دانشجو قرارداد ثبت شده و زمینه اشتغال ۴۰۰ نفر از دانشجویان فراهم آمده است. در کنار این آمار، ۱۲۰ قرارداد فعال با شرکت‌ها، صنایع و مجموعه‌های اقتصادی وجود دارد و ۳۰ قرارداد دیگر نیز در دست اقدام است. این ارقام از شکل‌گیری شبکه‌ای از همکاری‌های اقتصادی و صنعتی حکایت دارند که می‌تواند زمینه آشنایی دانشجویان با محیط حرفه‌ای، مسئولیت‌های شغلی و مهارت‌های موردنیاز بازار کار را فراهم کند. در این الگو، ارتباط با محیط کار قرار نیست صرفاً به روز‌های پس از فارغ‌التحصیلی محدود بماند. دانشجو متناسب با رشته و تخصص خود می‌تواند در جریان فعالیت مجموعه‌های اقتصادی قرار بگیرد، تجربه حرفه‌ای کسب کند و با انتظارات واقعی کارفرمایان آشنا شود. برای دانشجوی رشته‌های فنی و مهندسی، مدیریت، حسابداری و دیگر حوزه‌های تخصصی، چنین تجربه‌ای می‌تواند مکمل آموزش‌های دانشگاهی باشد و شناخت روشن‌تری از مسیر شغلی ایجاد کند.
تجربه متفاوت تحصیل پزشکی و دامپزشکی در دانشگاه آزاد ارومیه
اگر به دنیای پزشکی و درمان علاقه‌مندید یا رؤیای دامپزشک شدن را در سر دارید، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه فقط یک محل برای گذراندن واحد‌های درسی نیست؛ اینجا می‌توانید بخشی از مسیر حرفه‌ای آینده‌تان را از نزدیک تجربه کنید. وجود دانشکده‌های پزشکی، علوم پزشکی و دامپزشکی در کنار امکانات آموزشی، کلینیک‌های تخصصی و فضا‌های تحقیقاتی، فرصتی فراهم کرده تا دانشجویان علاوه بر یادگیری مباحث علمی، با محیط واقعی فعالیت حرفه‌ای خود نیز آشنا شوند. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه فعالیت آموزشی خود را در سال ۱۳۶۷ با پذیرش دانشجو در رشته دکتری حرفه‌ای دامپزشکی آغاز کرد؛ رشته‌ای که همچنان یکی از بخش‌های مهم هویت علمی این دانشگاه به شمار می‌رود. امروز با فعالیت‌های دانشکده‌های پزشکی، علوم پزشکی و دامپزشکی، علاقه‌مندان به حوزه سلامت انسان و حیوان می‌توانند در مجموعه‌ای متنوع از رشته‌های مرتبط با این حوزه ادامه تحصیل دهند. یکی از مزیت‌های مهم تحصیل در دانشکده دامپزشکی این دانشگاه، دسترسی به فضا‌های تخصصی و آموزشی در کنار کلاس‌های درس است. این دانشکده دو کلینیک دام کوچک و طیور در داخل شهر ارومیه و یک کلینیک تخصصی دام بزرگ در فاصله ۲۰ کیلومتری شهر دارد؛ مجموعه‌های که هم بستری برای آموزش عملی دانشجویان هستند و هم خدمات درمانی به مراجعه‌کنندگان ارائه می‌کنند.
کلینیک‌های دام کوچک و طیور و کلینیک دام بزرگ به آزمایشگاه‌های تشخیصی مجهزند و کلینیک دام بزرگ علاوه‌برآن، داروخانه‌ای برای ارائه خدمات به دامداران دارد. وجود این امکانات به دانشجویان کمک می‌کند تا با فرایند‌های تشخیص، درمان و مراقبت از حیوانات آشنا شوند و آموخته‌های خود را در محیطی نزدیک به فضای واقعی کار به کار بگیرند. اما امکانات این دانشکده به کلینیک‌ها محدود نمی‌شود. دو سالن پرورش ماکیان با ظرفیت مجموع ۶۰۰ قطعه در کلینیک دام بزرگ پیش‌بینی شده است که برای انجام پروژه‌های تحقیقاتی، پایان‌نامه‌های دانشجویی و ارائه دروس تخصصی بهداشت و پرورش طیور مورداستفاده قرار می‌گیرند. به‌این‌ترتیب، دانشجویان فرصت دارند در کنار آموزش نظری، در فعالیت‌های پژوهشی و عملی نیز مشارکت کنند.
برای داوطلبانی که می‌خواهند در رشته‌های حوزه سلامت تحصیل کنند، انتخاب دانشگاهی که میان آموزش علمی، تجربه عملی و فعالیت پژوهشی ارتباط برقرار کرده باشد، اهمیت زیادی دارد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه با برخورداری از دانشکده‌های تخصصی و زیرساخت‌های آموزشی و درمانی، تلاش کرده است چنین فضایی را برای دانشجویان فراهم کند؛ فضایی که در آن مسیر تبدیل‌شدن به یک نیروی متخصص، از همان دوران تحصیل آغاز می‌شود.
حضور ۱۵ شرکت فناور در مرکز رشد دانشگاه
در کنار آموزش و ارتباط با بازار کار، فضای نوآوری و کارآفرینی نیز بخشی از ظرفیت دانشگاه ارومیه را تشکیل می‌دهد. مرکز رشد واحد‌های فناور این دانشگاه با فعالیت ۱۵ شرکت دانش‌بنیان و فناور، دو هسته پژوهشی و یک خانه خلاق، بستری برای حمایت از ایده‌های نوآورانه و حرکت از مرحله شکل‌گیری ایده به سمت تولید محصول و تجاری‌سازی دستاورد‌های علمی فراهم کرده است. این ظرفیت برای دانشجویانی که به فعالیت‌های فناورانه، کارآفرینی و تبدیل دانش به محصول علاقه دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد. حضور شرکت‌های فناور در کنار هسته‌های پژوهشی و خانه خلاق، امکان آشنایی با فضای شکل‌گیری کسب‌وکارهای نوآورانه و مسیر توسعه فناوری را ایجاد می‌کند؛ مسیری که در آن، ایده دانشگاهی می‌تواند به موضوعی برای فعالیت اقتصادی و حل یک نیاز واقعی تبدیل شود.
فرصت پژوهش در ۶ مرکز تحقیقات را از دست ندهید
اگر می‌خواهید دوران دانشجویی فقط به حضور در کلاس و گذراندن واحد‌های درسی محدود نشود، امکانات پژوهشی دانشگاه می‌تواند بخش مهمی از مسیر تحصیلی شما باشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه با راه‌اندازی و فعالیت ۶مرکز تحقیقاتی در حوزه‌های متنوع، فرصت آشنایی با زمینه‌های تخصصی و ورود به فعالیت‌های علمی و پژوهشی را برای دانشجویان فراهم کرده است. این مراکز در حوزه‌های آنتن و مایکروویو، هوش مصنوعی و اتوماسیون داده‌های کلان، روان‌شناسی، مراقبت‌های تسکینی، پایش و تاب‌آوری لرزه‌ای زیرساخت‌های حیاتی و بیوتکنولوژی فعالیت می‌کنند. بنابراین دانشجویان رشته‌های مختلف می‌توانند متناسب با علاقه و زمینه تحصیلی خود، با موضوعات پژوهشی روز آشنا شوند و مسیر تخصصی شام را از دوران دانشگاه شکل دهند؛ از کار در حوزه فناوری‌های ارتباطی و هوش مصنوعی گرفته تا پژوهش در علوم زیستی، سلامت، روان‌شناسی و ایمنی زیرساخت‌ها.
در کنار این مراکز، ۶۷ آزمایشگاه و کارگاه آموزشی و پژوهشی نیز در واحد ارومیه فعال است؛ ظرفیتی که امکان پیوند آموزش نظری با تجربه عملی را فراهم می‌کند. آزمایشگاه‌های ژنتیک و بهداشت مواد غذایی این دانشگاه نیز به شبکه آزمایشگاهی LabsNet پیوسته هستند تا از ظرفیت‌های این شبکه در ارائه خدمات تخصصی آزمایشگاهی بهره ببرند. مجموع این امکانات، برای دانشجویانی که به تجربه کار عملی، آشنایی با تجهیزات تخصصی و فعالیت در کنار اعضای هیئت‌علمی علاقه‌مندند، یک فرصت مهم به شمار می‌رود. در واقع، تحصیل در دانشگاه آزاد ارومیه می‌تواند علاوه بر آموزش دانشگاهی، زمینه آشنایی با فضای پژوهش و حرکت به سمت تخصصی‌شدن در حوزه‌های علمی متنوع را نیز فراهم کند.
فرصت تجربه پژوهش در دنیای واقعی
پژوهش زمانی برای دانشجو جذاب‌تر و کاربردی‌تر می‌شود که از فضای کلاس و کتابخانه فراتر برود و با مسائل واقعی جامعه و صنعت پیوند بخورد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه نیز در همین مسیر، برای سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ اجرای ۴۵ طرح پژوهشی برون‌دانشگاهی و پروژه مشترک با سازمان‌ها و مجموعه‌های دولتی و خصوصی را در برنامه دارد. در کنار این طرح‌ها، هفت پروژه گلوگاهی و پیشرفته نیز در قالب طرح جهاد علمی با هدف جذب گرنت پژوهشی دنبال می‌شود. تمرکز بر این پروژه‌ها، فرصتی برای توسعه پژوهش‌های تخصصی و حرکت به سمت حل مسائل مهم و پیچیده فراهم می‌کند. این رویکرد برای دانشجویان، به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا می‌توانند با موضوعاتی روبه‌رو شوند که صرفاً جنبه نظری ندارند و به نیاز‌های واقعی سازمان‌ها و جامعه پاسخ می‌دهند. آشنایی با پروژه‌های مشترک، مسائل تخصصی و شیوه اجرای طرح‌های پژوهشی نیز می‌تواند تجربه‌ای ارزشمند برای ساختن مسیر علمی و حرفه‌ای دانشجویان باشد.
کارنامه علمی؛ پنج نشریه تخصصی و صد‌ها مقاله نمایه‌شده
تولید و انتشار دستاورد‌های علمی نیز بخش دیگری از کارنامه دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه است. پنج نشریه علمی در این مجموعه در حوزه‌های مطالعات رفتار و محیط در معماری، مدیریت زنجیره ارزش، تحول در آموزش ریاضیات با هوش مصنوعی، دامپزشکی پایه و بالینی و علوم کاربردی و هوش مصنوعی فعالیت دارند. این تنوع موضوعی، حوزه‌های مختلف علمی و تخصصی دانشگاه را در عرصه انتشار پژوهش پوشش می‌دهد. بر اساس آمار سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، تعداد ۲۸۲ مقاله اعضای هیئت‌علمی و پژوهشگران واحد ارومیه در پایگاه‌های بین‌المللی Web of Science و Scopus نمایه شده و ۱۵۷ مقاله نیز در نشریات دارای نمایه ISC به چاپ رسیده است. شاخص H-index این واحد دانشگاهی نیز به ۹۳ رسیده است. در کنار این آمار، حضور شش نفر از اعضای هیئت‌علمی و دانش‌آموختگان دانشگاه در فهرست دو درصد دانشمندان برتر و قرارگرفتن ۱۳ عضو هیئت‌علمی در جمع سرآمدان علمی، بخش دیگری از ظرفیت علمی و پژوهشی این مجموعه را نشان می‌دهد. برای دانشجویانی که به ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر، فعالیت دانشگاهی و حضور در فضای پژوهش علاقه دارند، وجود چنین پشتوانه‌ای می‌تواند در انتخاب محیط علمی و آموزشی اهمیت داشته باشد.
